Wielka Brytania

Henry Lloyd, brytyjski producent luksusowej odzieży żeglarskiej, to rodzinna firma założona przez Polaka, Henryka Strzeleckiego. Na czele Federacji Brytyjskich Izb Handlowych stoi także Polka, Isabella Moore. Otwarty rynek pracy i liberalne prawo to doskonała zachęta dla Polaków - także tych, którzy w Wielkiej Brytanii chcą rozkręcić swój interes. Brytyjczycy nie zastosowali bowiem wobec nowych członków Unii żadnych okresów przejściowych w swobodnym dostępie do rynku pracy. Ale warto tu szukać nie tylko etatu. Być może prostsze i bardziej opłacalne okaże się prowadzenie własnej firmy.

Dzięki układowi stowarzyszeniowemu Polski z Unią Europejska polscy przedsiębiorcy, którzy zamierzają założyć firmę w Wielkiej Brytanii, są zwolnieni z wymogu zainwestowania minimum 200 tys. funtów i obowiązku stworzenia nowych miejsc pracy. Jedyną rzeczą, o której trzeba pamiętać, jest ta, że obowiązują precedensy, mające zastosowanie również w handlu.

Prawo spółek nic dyskryminuje firm zagranicznych. Mają one do wyboru różne formy organizacyjno-prawne, przy czym podstawowym kryterium różnicowania kategorii spółek jest sposób ich powstania: spółki zwykłe (partnerships) powstają w wyniku zawarcia umowy, spółki typu korporacyjnego są następstwem procedury inkorporacyjnej. Konstrukcja spółki wywodzi się z prawa precedensowego. Liczba wspólników jest ograniczona do dwudziestu. Spółki z o.o. i akcyjne musza mieć minimalny kapitał założycielski w wysokości 50 tys. funtów. Pozostałe spółki nie mają limitów odnośnie do wysokości kapitału założycielskiego.

Instytucją odpowiedzialną za rejestracje firm jest brytyjski Urząd Rejestrowy. Działa on jako wyodrębniona agencja rządowa w ramach Ministerstwa Handlu i Przemysłu. Przedsiębiorstwa muszą przekazywać do urzędu rejestrowego informacje o wszelkich zachodzących w nich zmianach (nazwy, statutu, składu zarządu spółki itp.) i przesyłać w określonych terminach sprawozdania finansowe.

W celu zarejestrowania spółki z o.o. jej założyciele musza złożyć w Urzędzie Rejestrowym następujące dokumenty: Memorandum of Association (umowa założycielska i statut spółki), Articles of Association (określa prawa udziałowców, zasady przekazywania udziałów, procedurę zwoływania i prowadzenia walnego zgromadzenia, kompetencje zarządu, zasady wypłaty dywidend oraz tworzenia rezerw). Dowodem potwierdzającym rejestrację spółki jest tzw. Cerrificate of Incorporation. Spółka, która nabyła osobowość prawną, musi przekazywać do Urzędu Rejestrowego sprawozdania roczne. Wszystkie listowniki, formularze rachunków i broszury muszą zawierać nazwę, numer rejestracyjny oraz adres siedziby spółki.

W Wielkiej Brytanii istnieje możliwość założenia jednoosobowej firmy wykonującej prace na zlecenie. Działalność taką można założyć na podstawie przepisów o samozatrudnieniu (self-employment). Obywatele Unii Europejskiej, w tym również obywatele polscy, mają prawo do podejmowania własnej działalności gospodarczej bez konieczności rejestrowania się zgodnie z Programem Rejestracji Pracowników. Jednak w razie zaprzestania działalności na własny rachunek, aby zachować prawo pobytu w Wielkiej Brytanii, przedsiębiorca musi wykazać, że jest w stanie samodzielnie się utrzymywać, bez sięgania do źródeł pomocy socjalnej, do chwili ponownego rozpoczęcia działalności bądź zdobycia zatrudnienia i zarejestrowania się jako pracownik.

Wybór formy prawnej firmy ma bezpośrednie przełożenie na późniejsze opodatkowanie. Stawki podatku dochodowego od osób prawnych są progresywne: do 10 tys. GBP - O%; stawka dla małych przedsiębiorstw od 50 tys. do 300 tys. GBP - 19%; stawka zasadnicza powyżej l,5 mln GBP - 30%.

Stawki podatku dochodowego od dochodów osobistych: do 20 tys. GBP - 10%, od 20 tys. do 31 tys. GBP - 22%; powyżej 31 tys. GBP - 40%.

W Wielkiej Brytanii obowiązuje 17,5% stawka VAT. W wypadku niektórych dostaw towarów i usług możliwe jest uzyskanie zwolnienia z VAT-u. Dotyczy to między innymi ubezpieczeń, dzierżawy ziemi i budynków (prócz garaży, miejsc parkingowych, hoteli i pomieszczeń hotelowych), usług zdrowotnych oraz w pewnym zakresie szkolnictwa i doskonalenia zawodowego.

Podobnie jak wszyscy pracownicy, również osoby samozatrudnione muszą płacić składki na ubezpieczenie społeczne. Płatnicy składek są podzieleni przez brytyjski urząd skarbowy (Inland Revcnue) na sześć grup. Osoby samozatrudniąjace się kwalifikują się, w zależności od wysokości rocznych dochodów netto, do jednej lub dwóch spośród nich. Składka na ubezpieczenia społeczne w grupie drugiej (Class 2), obowiązuje wszystkich samozatrudnionych i wynosi 2,05 funta tygodniowo. Natomiast składka obowiązująca w grupie czwartej (Class 4) dotyczy samozatrudnionych, których roczny dochód netto przekracza kwotę 4745 funtów. Osoby te, oprócz 2,05 funta tygodniowo, zobowiązane są zapłacić składkę w wysokości 8% dochodu przekraczającego kwotę 4745 funtów ale naliczaną tylko do granicy dochodu w wysokości 31 720 funtów. Dochód powyżej tej granicy obciążony jest dodatkową 1-procentową składką na ubezpieczenie społeczne. I tak na przykład osoba samozatrudniająca się, której roczny łączny dochód netto wyniesie 25 tys. funtów zapłaci składki w wysokości 1727 funtów.

Źródło: miesięcznik "Profit"